ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਕਿਉਂ?

Admin Default
25 Apr, 2026 14:10

ਜਲੰਧਰ

ਪਾਵਰਕਾਮ (PSPCL) ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟ ਲਗਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 21 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟ 26 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣਗੇ। ਪਾਵਰਕਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਬਿਜਲੀ ਕੱਟ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲਾਈਵ ਬਿਜਲੀ ਮੰਗ-ਸਪਲਾਈ ਚਾਰਟ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਪਾਵਰਗ੍ਰਿਡ ਡੇਟਾ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਪਾਵਰਕਾਮ ਕੋਲ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਬਿਜਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਮੰਗ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾੜਾ ਅਣਸੁਲਝਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੱਕ ਬਿਜਲੀ ਯੂਨਿਟ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ (AAP) ਸਰਕਾਰ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਤਾਂ ਇਸ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਦੋ ਸਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਜਵਾਬਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੌਜੂਦਾ ਬਿਜਲੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝੋ...

1. ਸਵਾਲ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਕੀ ਹੈ, ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਿੰਨੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ ਤੋਂ ਕਿੰਨੀ ਬਿਜਲੀ ਖਿੱਚੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ? ਜਵਾਬ: ਪਾਵਰਕਾਮ ਅਤੇ ਪਾਵਰਗ੍ਰਿਡ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੰਜਾਬ ਕੋਲ 15,000 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। 23 ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਪਾਵਰਕਾਮ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਸਿਰਫ਼ 4,600 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਆਪਣੇ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ, ਨਿੱਜੀ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ, ਹਾਈਡਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਤੇ ਰਣਜੀਤ ਸਾਗਰ ਡੈਮ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਖੜਾ ਤੋਂ ਇਸਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ, ਯਾਨੀ ਬਾਹਰੀ ਗਰਿੱਡ ਤੋਂ ਔਸਤਨ 3,550 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਖਰੀਦ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਾਵਰਗ੍ਰਿਡ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਣਜੀਤ ਸਾਗਰ ਡੈਮ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਔਸਤਨ ਸਿਰਫ਼ 133 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਮਰੱਥਾ 600 ਮੈਗਾਵਾਟ ਹੈ। ਮੁਕੇਰੀਆਂ ਹਾਈਡਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਚਾਰ ਯੂਨਿਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਹਾਅ ਹੈ।

2. ਸਵਾਲ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਿੰਨੀ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ? ਪਾਵਰਕਾਮ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਘਾਟ ਕੀ ਹੈ? ਜਵਾਬ: ਪਾਵਰਕਾਮ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, 23 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ 10,260 ਮੈਗਾਵਾਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਨੇ 26 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਹੀਟਵੇਵ ਅਲਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਮੰਗ ਹੋਰ ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸਿਰਫ਼ 4,600 ਮੈਗਾਵਾਟ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ ਵਿੱਚੋਂ ਲਏ ਗਏ 3,550 ਮੈਗਾਵਾਟ ਨੂੰ ਜੋੜੀਏ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ 8,150 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਮੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਵੇਖੀਏ, ਤਾਂ ਇਹ 2,110 ਮੈਗਾਵਾਟ ਘੱਟ ਹੈ।